quèn quẹt

Một đôi dép quèn quẹt trên sàn gỗ.

Định nghĩa

1. Từ tượng thanh:

   • Âm thanh phát ra từ dép lê, guốc hoặc giày đế mềm khi đi trên mặt đường hoặc sàn nhà: "quèn quẹt" mô phỏng tiếng động nhẹ, đều đều, thường nghe thấy khi đi lại trong nhà hoặc trên vỉa hè.
   • Âm thanh thiếu dứt khoát, hơi nhớp nháp: Từ này gợi tả tiếng bước chân không vững, lê dép hoặc guốc mòn, tạo ra tiếng kêu đặc trưng.

2. Tính từ (không chính thức):

   • Nhỏ nhen, tầm thường, không đáng kể: Trong khẩu ngữ, "quèn quẹt" còn được dùng để chỉ điều gì đó vụn vặt, thấp kém hoặc không quan trọng.
   • Ví dụ: Công việc quèn quẹt này chẳng đáng bận tâm. (Công việc nhỏ mọn, không có giá trị.)

Ví dụ sử dụng

• Từ tượng thanh:

  • Tiếng dép lê quèn quẹt trên nền gạch làm tôi nhận ra mẹ đã về. (Âm thanh dép lê đều đều trên nền gạch báo hiệu sự có mặt của mẹ.)
  • Anh ấy đi guốc mòn, nghe quèn quẹt suốt dọc hành lang. (Tiếng guốc cũ kỹ phát ra âm thanh nhẹ nhàng, liên tục.)

• Tính từ:

  • Đừng để ý mấy chuyện quèn quẹt ấy, chúng chẳng ảnh hưởng gì đâu. (Đừng bận tâm đến những việc nhỏ nhặt, vô nghĩa.)
  • Cái quán quèn quẹt này có gì ngon mà ai cũng khen? (Quán nhỏ bé, tầm thường này có món gì đặc biệt?)

Các cách sử dụng nâng cao

• "quèn quẹt" trong văn nói miêu tả sự lôi thôi, luộm thuộm: Đôi khi từ này được dùng để chỉ trạng thái lê dép, đi không gọn gàng.

  • Cô ấy bước ra ngoài với đôi dép quèn quẹt, trông thật xuề xoà. (Đôi dép lê không chỉnh tề, phát ra tiếng kêu lôi thôi.)

• "quèn quẹt" trong so sánh ẩn dụ: Dùng để chỉ lối sống hoặc công việc tẻ nhạt, đơn điệu.

  • Cuộc sống quèn quẹt ở làng quê khiến anh ta chán nản. (Cuộc sống nhàm chán, thiếu biến động.)

Biến thể và từ gần giống

• Lẹt quẹt (từ tượng thanh): tiếng dép lê hoặc guốc chạm sàn, tương tự nhưng nhấn mạnh hơn về sự lôi thôi.

  • Tiếng lẹt quẹt của đôi dép cũ làm phiền cả buổi họp. (Âm thanh không dứt khoát, khó chịu.)

• Lẹt đẹt (từ tượng thanh): tiếng bước chân nhẹ, không đều, thường dùng cho giày dép mỏng.

  • Anh ta đi lẹt đẹt trong đôi giày mòn gót. (Bước chân nhẹ nhàng, phát ra tiếng lộp bộp.)

Từ đồng nghĩa

• Lẹt xẹt: tiếng dép lê hoặc guốc va chạm sàn, mang sắc thái vội vã.
• Lộp bộp: tiếng bước chân nặng nề hơn, không đều.
• Nhỏ mọn (tính từ): chỉ điều gì đó tầm thường, không đáng kể (nghĩa bóng).

Thành ngữ liên quan

• Quèn quẹt như dép làng: (khẩu ngữ) chỉ điều gì đó rất đỗi bình thường, không có giá trị.
  • Anh ta nghĩ mình cao sang, nhưng thực ra quèn quẹt như dép làng. (So sánh với vật dụng rẻ tiền, tầm thường.)